آسیبهای جسمی، اجتماعی و اقتصادی
بر اساس آمارهای ارایه شده سالانه حدود ۳۰۰ هزار نفر در ایران دچار سوختگی میشوند و از این میان ۳۰ هزار نفر نیازمند بستری شدن هستند. این آمار نشاندهنده شدت این بحران است، در حالی که تعداد تختهای بیمارستانی موجود برای درمان سوختگی در کشور به هیچ وجه پاسخگوی این نیاز نیست. افزون بر محدودیت امکانات بیمارستانی، هزینههای سنگین درمان و کمبود حمایتهای مؤثر اجتماعی باعث شدهاند که رهیدگان سوختگی با چالشهای فراوان جسمی، اقتصادی و اجتماعی مواجه شوند.
کمبود امکانات درمانی و هزینههای بالا
یکی از بزرگترین مشکلات، نبود امکانات کافی برای درمان سوختگی است. بیمارستانهای تخصصی محدود هستند و اغلب، بیمارانی که نیاز به بستری دارند در صفهای طولانی قرار میگیرند یا مجبور به استفاده از مراکز غیرتخصصی با تجهیزات ناکافی میشوند. برای مثال، امیر که در حادثهای کاری دچار سوختگی شدید شده، چندین روز برای یافتن تخت مناسب به بیمارستانهای مختلف مراجعه کرده است. علاوه بر این، هزینههای درمان بسیار بالاست و شامل جراحیهای مکرر، داروهای گرانقیمت و مراقبتهای پس از درمان میشود. این موضوع به خصوص برای خانوادههایی با درآمد پایین غیرممکن مینماید.
چالشهای اجتماعی: طرد شدن و تبعیض
رهیدگان سوختگی پس از اتمام دوره درمان، با مشکلات عدیده اجتماعی روبهرو هستند. حضور در مدرسه، محل کار یا اماکن عمومی برای آنها اغلب به دلیل نگاههای ناآگاهانه دیگران، سخت و دردناک است.
حضور در مدارس
برای کودکانی مانند امیر که در حادثهای خانگی دچار سوختگی شده است، بازگشت به مدرسه به کابوسی تبدیل میشود. همکلاسیها با نگاههای متعجب یا ترسآلود به او زل میزنند و گاهی نیز به شوخیهای بیرحمانه دست میزنند. والدین دیگر دانشآموزان نیز ممکن است با ابراز نگرانیهای غیرمنطقی، خواستار جداسازی چنین دانشآموزانی شوند. این نوع برخوردها موجب انزوای بیشتر کودکان شده و تاثیرات جدی بر عزت نفس و پیشرفت تحصیلی آنها میگذارد.
حضور در محل کار
بزرگسالانی که به دنبال ورود یا بازگشت به محیط کاری هستند، نیز با مشکلات بسیاری روبهرو میشوند. کارفرمایان اغلب از ظاهر یا شرایط جسمی رهیدگان برداشت نادرستی دارند و آنها را فاقد توانمندیهای لازم برای انجام کار میدانند. برای مثال، مهدی که در یک تصادف رانندگی دچار سوختگی شده، بارها در مصاحبههای شغلی به دلیل ظاهرش رد شده است. این برخوردها باعث احساس بیارزشی و ناکارآمدی در فرد میشود.
برخوردهای عمومی : ترس، زل زدن و محبت نابجا
حضور رهیدگان سوختگی در اماکن عمومی با واکنشهای مختلفی همراه است. برخی افراد به دلیل ترس یا ناآگاهی، از تعامل با آنها پرهیز میکنند. برخی دیگر، بدون توجه به مرزهای شخصی، به او زل میزنند یا سوالات غیرمحترمانه مطرح میکنند. در مقابل، برخی نیز با محبت بیش از حد، سعی میکنند دلسوزی کنند که این رفتار نیز باعث ناخوشایندی و احساس بیارزشی میشود.
برای نمونه، نرگس که دچار سوختگی شدید در ناحیه صورت است، بارها هنگام خرید در فروشگاهها با رفتارهای عجیب مواجه شده است؛ از والدینی که به کودکانشان هشدار میدهند “نگاه نکنند” تا فروشندگانی که بیش از حد دوستانه برخورد میکنند و تلاش میکنند بهطور مصنوعی نشان دهند که شرایط او را درک میکنند.
نگاهی به راهحلها و اهمیت آموزش
راهکارهای متعددی میتوان برای کاهش این چالشها مطرح کرد:
- افزایش آگاهی عمومی: اجرای برنامههای آموزشی و آگاهسازی در مورد سوختگی و مشکلات رهیدگان میتواند نگاه جامعه را تغییر دهد. این آموزشها میتواند از مقاطع پایین تحصیلی باشد و اثرگذاری بیشتری داشته باشد.
در حال حاضر موسسه زنو با برگزاری دورههای مواجهه با تروما در بیمارستانها سعی دارد این اقدام را با دورههای آموزشی برای پرسنل بیمارستان در راستای نحوه برخورد صحیح با رهیدگان آموزش دهد.
- حمایتهای قانونی: ایجاد قوانین حمایتی برای جلوگیری از تبعیض در محیط کار و مدرسه.
- افزایش تختهای بیمارستانی: ساخت مراکز تخصصی درمان سوختگی در سراسر کشور.
- مشاوره روانشناسی: فراهم کردن خدمات مشاوره و پشتیبانی روانی برای رهیدگان و خانوادههای آنها.
رهیدگان سوختگی نه تنها با پیامدهای جسمی و اقتصادی، بلکه با چالشهای عمیق اجتماعی دست و پنجه نرم میکنند. هر یک از ما به عنوان عضوی از جامعه مسئولیت داریم که با آگاهی و همدلی، شرایطی را فراهم کنیم که این افراد بتوانند زندگی شایستهای داشته باشند و به جامعه بازگردند. روایتهای زندگی امیر، سارا، مهدی و نرگس نمونههایی واقعی از این چالشها هستند که نشان میدهند نیاز به اقدام فوری و مؤثر برای حمایت از رهیدگان سوختگی وجود دارد.
راهکارها و اقدامات زنو برای بهبود وضعیت رهیدگان سوختگی
با توجه به چالشهای متعددی که رهیدگان سوختگی با آن مواجه هستند، سازمانهای مردمنهاد نقش کلیدی در کاهش این مشکلات ایفا میکنند. یکی از این سازمانها، مؤسسه مردمنهاد زنو است که با تمرکز بر حمایت از رهیدگان سوختگی و افزایش آگاهی عمومی، گامهای مهمی در این راستا برداشته است.
معرفی زنو و رسالت آن
مؤسسه زنو یک سازمان مردمنهاد است که با مأموریت ارائه خدمات حمایتی به رهیدگان سوختگی فعالیت میکند. این خدمات شامل حمایتهای روانشناسی، اجتماعی، و آموزشی است که با هدف افزایش کیفیت زندگی این افراد طراحی شدهاند. بیشتر بخوانید در صفحه درباره ما.
اقدامات زنو در راستای بهبود شرایط رهیدگان
زنو تلاش کرده است تا از طریق فعالیتهای متنوع، چالشهای رهیدگان سوختگی را کاهش دهد. برخی از این اقدامات عبارتاند از:
- برگزاری کارگاههای آموزشی این کارگاهها با هدف تغییر نگرش رهیدگان نسبت به زندگی است. زنو تاکنون چندین کارگاه با موضوعاتی چون “هنر” و “آموزش های تغذیه و کاردرمانی پس از سوختگی” برگزار کرده است. مشاهده برنامههای آموزشی زنو.
- فرهنگ سازیزنو با ارائه محتوای مستمر در فضای دیجیتال و به صورت فیزیکی سعی در فرهنگ سازی دارد.
- ارائه خدمات مددکاری اجتماعی و مشاورهای و روانشناختیمشاورههای رایگان فردی و گروهی برای رهیدگان سوختگی و خانوادههایشان بخش دیگری از فعالیتهای زنو است که در کاهش مشکلات روحی این افراد نقش مؤثری دارد. خدمات مشاورهای ما.
- همکاری با مراکز درمانی و بیمارستانهازنو با همکاری بیمارستانهای سوختگی در ایران، مانند بیمارستان مطهری تهران، به ارائه خدمات آموزشی و برگزاری دورههایی برای مخاطبین تلاش مینماید.
- پروژههای اشتغالزایی از بزرگترین چالشهای رهیدگان سوختگی یافتن شغل مناسب است. آموزشهایی که در زنو ارائه میشود در راستای ایجاد شغل و بر اساس علاقهمندی رهیدگان است.
اقدامات در حال بررسی برای آینده
- گسترش برنامههای اشتغالزایی: ایجاد واحد کار یاری برای رهیدگان سوختگی.
- گسترش کمپینهای آگاهیبخشی: توسعه کمپینها در سطح ملی و بینالمللی.
- شبکهسازی با سازمانهای مشابه: ایجاد ارتباط با سایر مؤسسات فعال در حوزه سوختگی.
چگونه میتوان به زنو کمک کرد؟
برای کمک به زنو، میتوانید با مراجعه به صفحه همکاری با ما بهعنوان داوطلب در برنامههای ما شرکت کنید. همچنین، با حمایت مالی و اشتراکگذاری محتواهای ما در شبکههای اجتماعی، میتوانید گامی در جهت بهبود شرایط رهیدگان سوختگی بردارید.
رهیدگان سوختگی هر روزه با چالشهای جسمی، روحی و اجتماعی فراوانی دستوپنجه نرم میکنند. تلاش مؤسسات مردمنهاد، مانند زنو، در بهبود وضعیت این افراد اهمیت بسیار زیادی دارد. با حمایت و همدلی هر یک از ما، میتوان زندگی شایستهتری برای این عزیزان رقم زد و جامعهای آگاهتر و همراهتر ایجاد کرد.
