یکی از مقولههای مهم در مبحث سوختگی و راههای مقابله با آن، پیشگیری از سوختگی کودکان و نوزادان است. کودکان به دلیل کنجکاویهای ماجراجویانه خود غالباً در معرض خطرات سوختگی و آسیبپذیری قرار میگیرند. آنها همیشه به دنبال کشف چیزهای تازه هستند که در برخی موارد میتواند آسیب سوختگی و مشکلات جدی برایشان به وجود آورد. یکی از این خطرات که میتواند منجر به ایجاد تجربههای تلخ شود، رویارویی آنها با آتش و در نتیجه سوختگی است.
در این مقاله شما را با راههای پیشگیری از سوختگی کودکان و نوزادان آشنا خواهیم کرد. در ادامه با زنو همراه باشید.
انواع سوختگی در کودکان و نوزادان
سوختگیها در ۳ دستهبندی درمانی قرار میگیرند:
- سوختگی درجه یک، سوختگی سطحی یا Superficial: در این نوع از سوختگی، لایهی اول پوست (اپیدرم) درگیر میشود و تاول در سطح پوست ایجاد نمیشود؛ اما ضایعه دردناک است و در ناحیه سوختگی قرمزی ایجاد میشود که با فشار دست سفید میشود. طول درمان این نوع از سوختگی ۶ روز تا یک هفته است و بینیاز از استفاده اِسکار برای بهبودی است. این نوع از سوختگی معمولاً شایعترین نوع سوختگی در کودکان محسوب میشود که در آن فقط لایهی بیرونی پوست دچار آسیب سوختگی شده و در اغلب موارد با قرمزی و ورمهای جزیی همراه است که میتواند به سوزشهای گاهبیگاه هم منجر شود. این نوع از سوختگی بیشتر شبیه آفتابسوختگی است و سوختگیهای مانند استفاده از وسایل بازی فلزی موجود در پارکها، نوشیدنیهای داغ، آب داغ حمام و… در این نوع از دستهبندی سوختگی جای دارند.
- سوختگی درجه دوم، سوختگی نسبی سطحی یا Superficial partial thickness: در این نوع از سوختگی لایه فوقانی و قسمتهای فوقانی لایه میانی یا همان دِرم پوست درگیر شده که در اکثر موارد دردناک و تاولی است و در مدت ۷ تا ۲۱ روز درمان آن به طول میانجامد. در واقع در سوختگی نوع دوم معمولا لایهی دوم پوست در معرض آسیب قرار میگیرد و به تاول و ورم منجر میشود. از آنجایی که این نوع از سوختگی در همه موارد با درد همراه است حتما برای درمان آن باید به مراکز درمانی مراجعه شود. سوختگی با آبجوش در این دستهبندی قرار میگیرد.
- سوختگی درجه سوم، سوختگی Full thickness یا تمامضخامت (کامل): در این نوع از سوختگی تمام لایههای پوستی و بافت زیرجلدی درگیر میشود. آسیب این نوع از سوختگی بسیار شدید بوده و با درد و سوزش زیادی همراه است. افراد آسیبدیده در این نوع از سوختگی باید و حتماً بلافاصله به مراکز درمانی سوانح سوختگی مراجعه کرده تا از بروز خطرات سوختگی و آسیبهای بیشتر و جدیتر جلوگیری کنند. این نوع از سوختگی به طور کامل تمام لایههای پوستی را دربر میگیرد و پوست در معرض این نوع از سوختگی به طور کامل سوخته و ذغالی میشود.
راههای درمان در انواع سوختگی کودکان و نوزادان
همانطور که پیش از این هم اشاره شد، سوختگی به ۳ درجه شدت تقسیم میشود که در هر کدام از آنها روشهای درمانی متفاوت است و باید با توجه به نوع جراحت راههای درمان را پیش گرفت.
درمان سوختگی نوع اول در کودکان و نوزادان:
اگر کودکتان دچار سوختگی نوع اول شد بهتر است برای درمان راههای زیر را انجام دهید:
- ناحیه سوختگی را با آب سرد به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه کمپرس کنید.
- محل سوختگی را با حوله، کاملا تمیز و خشک کرده و سپس بر روی آن گاز استریل قرار دهید.
- اگر سوختگی منجر به تاول شده باشد، حتما باید از پمادهای مخصوص برای پوست کودک استفاده کنید.
- برای درمان این نوع از سوختگی هیچگاه از یخ استفاده نکنید، چون میتواند آسیب بیشتری را به پوست کودک وارد کند.
- از روغنهای غیرخوراکی یا لوسیونهای پوست به هیچ عنوان برای درمان این نوع از سوختگی استفاده نکنید، زیرا منجر به بروز عفونتهای جدی در ناحیه سوختگی میشود و ممکن درگیری جدیتری برای پوست کودک به وجود آورد.
درمان سوختگی نوع دوم و سوم در کودکان و نوزادان:
از آنجایی که سوختگی نوع دوم و سوم در مقایسه با سوختگی نوع اول از درجهی شدت بیشتری برخوردار است، باید راهکارهای جدیتری را برای مقابله با آن انجام داد و از مراکز تخصصی سوانح سوختگی کمکهای لازم و به موقع را دریافت کرد.
- در اولین اقدام خونسردی خود را حفظ کرده و کودک را از منبع سوختگی دور کنید و بلافاصله با مراکز اورژانس و آتشنشانی تماس بگیرید.
- اگر البسه کودک دچار حریق شده بهتر است برای اطفا حریق از یک پتو یا حوله استفاده کنید. توجه داشته باشید که از رسیدن هوا به آتش از طریق باد زدنهای غیرعمد به طور جدی خودداری کنید، زیرا اکسیژن میتواند منجر به شعلهور شدن آتش شود.
- اگر تنفس کودک دچار اختلال شده و یا قطع شده است، آرامش خود را حفظ کرده و احیای قلبیتنفسی انجام دهید.
- در صورت امکان تا رسیدن اورژانس ناحیه سوختگی را با پد یا گاز استریل ببندید.
- به یاد داشته باشید که سوختگی نوع دوم و سوم، جراحت جدی و عمیقی به پوست وارد میکند و آسیبهای آن به مراتب بیشتر از سوختگی نوع اول است، پس حتما برای درمان آن باید به مراکز تخصصی سوانح سوختگی مراجعه کنید و از درمانهای خودسرانه و خانگی بپرهیزید.
راههای پیشگیری از سوختگی در کودکان و نوزادان
همانطور که قبلا هم اشاره کردیم کودکان به سبب شرایط سنی خود نیازمند کشف و شهود دنیای اطرافشان هستند. از همینرو در بسیاری از موارد اگر والدین حواسشان متمرکز آنان نباشد، میتوانند تجربههای خطرآفرین و جبرانناپذیری را پشتسر گذاشته و به بار آوردند. برای همین لازم است تا تمام زمینههای احتیاط را در تجربههای آنها فراهم کرده تا از بروز حوادث خطرناک جلوگیری شود.
اقداماتی که میتواند احتمال خطر سوختگی را در تجربهی زیستی کودکان کاهش دهد موارد زیر را شامل میشود:
- پریزهای برق را با درپوشهای مناسب بپوشانید.
- وسایل برقی اعم از: توستر، اتو، سشوار و … را دور از دسترس کودک قرار دهید.
- سنسورهای هشداردهندهی نشت دود را در قسمتهای مختلف منزل به خصوص در اتاق خواب و بازی کودک نصب کنید.
- کودک را در آشپزخانه و محیطهای اشتعالزا تنها نگذارید.
- اگر در منزل از شومینه استفاده میکنید، لازم است که جلوی آن را با یک صفحهی محافظ نسوز بپوشانید.
- نوشیدنیها و خوراکیهای داغ را هیچگاه در لبهی میز غذا و یا پیشخوان آشپزخانه قرار ندهید.
- سیمهای برق را دور از دسترس کودک قرار داده و از سیمکشیهای بینظم و بدون روکش محافظتی در اتاق خواب و بازی کودک خودداری کنید.
سخن آخر
شاید احتیاط نخستین شرط بقا باشد، کودکان از آنجایی که هنوز به سنی نرسیدهاند که تجربیات بسیاری را از سر گذرانده باشند، پس در اغلب اوقات برای کشف دنیای تازه بیمحابا اقدام میکنند و به خطرات پیشرو توجهی ندارند؛ از اینرو ممکن در بسیاری از موارد آسیبهای جدی را به بار بیاورند، پس پیش از آنکه کودکان خود را در معرض تجربههای تازه قرار دهید، از عواقب آن تجربه آگاهی لازم را به دست آورید تا از بروز خطرات و آسیبهای جدی جلوگیری کنید.
